Loading...
BilimAdamları Arşivi


 Forum

Harold E.edgerton

Harold Eugene Edgerton


1927 yılının bir sonbahar günü, Harold Eugene Edgerton, zamanı durdurmayı başardı.

Aslında amacı bu değildi O sıralarda Massachusetts Teknoloji Enstitüsü´nde elektrik mühendisliği dalında çalışan 24 yaşında bir lisansüstü öğrencisi idi ve güç sistem stabilitesi üzerinde deneyler yapıyordu. Stabilıte, senkron motor ve jeneratörlerin, iletim hatlannı birden bozan yıldırım çarpması gibi olaylardan sonra gene de düzenli olarak işleyebilme yeteneğidir Nebraska Elektrik Şirketi´nde hat döşeyicisi olarak çalışmış bulunan Edgerton, bu işin teorik bir problem olmaktan çok daha ileriye gittiğinin farkına vardı.

harold eugene edgerton2 87c.jpgharold eugene edgerton1 8dc.jpg

Edgerton, belirli bir motorun parçalarının güçteki anı bir değişimden nasıl etkilendiğini ortaya çıkarmaya çalışıyordu. Bozucu etkiyi sımüle. yanı taklit etmek için civa arklı bir doğrultmaç (redresör) kullanmaktaydı. Doğrultmaç, sadece motorun cereyanını alternatiften doğru akıma çevirmekle kalmıyor, aynı zamanda |eneratöre bir güç akışı gönderiyordu Olay sırasında doğrultmaçta parlak bir ışık çakışı ortaya çıkıyordu.

 

Çakışları gözleyen Edgerton, bu çakışlann motorun dönüş hızına tamtamına denk düştüğünü, her dönüşte motorun aynı bölümünü aynı durumda aydınlattığını gördü. Birdenbire, hareket halindeki parçalar, sanki oldukları yerde duruyormuş gibi gözükmeye başlamışlardı. Bu. film seyrederken hareket halindeki bir arabanın tekerleğinin dönmüyormuş gibi durduğunu zanneden herkesin bildiği bir göz aldanmasıdır.

Edgerton sevinçle artık motorun problemlerini hareket halindeyken inceleyebileceğini anladı. Daha iyisi, kısa zamanda farkına vardığı gibi. çakan ışığın, insan gözünde mevcut olan algılama yavaşlığını gidermesi ve eskiden varlığı ancak tahmin edilebilen bir hareket dünyasını gözler önüne sermesi idi Edgerton bu yeni lambasına "stroboskop" adını verdi ve hemen bu "sihirli lamba"nın yararlı olabileceği alanlan araştırmaya koyuldu, işte bu araştırma, bizim dünyayı görüş açımızı temelinden değiştirmiş bulunmaktadır.

Stroboskop prensibi bir yüzyıldan beri bilinmekte idi ve bazı ilkel aletler de yapılmıştı ama, belirli bir uygulamaya yönelik olmadıklarından laboratuvar garibesi olarak kalmışlardı. Edgerton hemen, bulduğu bu yeni dünyayı daha iyi inceleyebilmek için stroboskopu bir kamera ile birleştirmeye karar verdi. Bugün bile, kullanılan kameralann çoğunun kapakları saniyenin 1/2000´inden daha hızlı olarak açılıp kapanamamaktadır. Bundan dolayı, Edgerton kapak yerine kendi ışık kaynağını kullandı. Bu ış için ksenon gazı ile doldurulmuş cam bir vakum tüpünden elektrik akımı geçirdi ve sonuçta, süresini doğrulukla hesaplayabildiği parlak ve kısa süreli bir ışık çakışı sağladı.

harold eugene edgerton laboratuvar resmi a86.jpg 
(Dr. Edgerton. Mussachusetrs Teknoloji Enstitüsü ´nde 60 yılı aşan bir süreden beri çalışmaktadır. 1968´de resmen emekliye ayrılmışsa da, bugün 84 yaşında olduğu halde küçük laboratuvarında öğretim ve deneylerine devanı etmektedir. Laboratuvarının görünüşü, 1942 ´de alınmış bu fotoğraf tan
beri pek değişmemiştir.
)

Yem usulle sağlanan fotoğraflar, arlık çekim klasikleri arasında yer almışlardır. Bunlar arasında, düşen bir süt damlasının taçlı görüntüsünü, fırlatılan bir tenis topunun çizdiği tam parabolü, dalgıcın dalıştaki fırıldak hareketini sayabiliriz. Halk bu yeni resimleri şaşkınlıkla karşılamış, sanat dünyası ise bunların güzelliğine hayran kalmıştı. Bilim adamlanna gelince, onlar kendi bilim dallarını daha derinden inceleyebilmelerım sağlayacak yeni ve güçlü bir imkâna kavuştuklarının farkına varmışlardı.

harold eugene edgerton7 elma mermi resmi 1z5.jpg
(Edgerton Resmi: Bir kurşun 1.900 millik (yaklaşık 3057 km) hızla bir elmayı delerken görülüyor) 

Edgerton, bir karidesin yumurtadan çıkışının, mum alevinin sıcaklığının ve kırılmakta olan camın görüntülerini çekti. Bu resimler olmasa, kedinin, sütü dilinin altıyla yaladığını nasıl tahmin edebilirdik? Yarasaların, avlarını bazen kuyruk zarlarıyla yakaladığını nasıl düşünebilirdik? Harold Edgerton´un sihirli lambası, onun sözleriyle ifade edersek bize "zamanı küçük parçalara bölerek istediğimiz gibi incelemek üzere dondurmak" imkânını vermiştir Buluşunun üzerinden 60 yıl geçmiş olmasına rağmen, Edgerton, Massachusetts Teknoloji Enstitüsü ya da kısa adıyla MİT´te çalışmaktadır. Buluşunu çeşitli alanlara uygulamış olup, denizaltı ve gece havadan keşif İçin çeşitli ışık kaynakları geliştirmiş, Jacques-Yves Cousteau ile birlikte çalışmış ve iç savaş zırhlısı Monitor´un enkazının bulunmasından Loch Ness canavannın aranmasına kadar çeşitli projelere de katılmıştır.

Onun 40´ı aşkın patentini dikkate alanlar, Edgerton´u Thomas Edison'a benzetmektedirler. Edgerton, bu arada epeyce servet kazanmış ve ünü dilden dile dolaşan bir öğretmen olmuştur. Hem çok takdir edilen, hem de takdir edildiği ölçüde sevilen nadir insanlardan biri olduğunu söyleyebiliriz. Şimdi 84 yaşındadır ve alçakgönüllülükle kendisine sadece "elektrik mühendisi" ünvarunı lâyık görmektedir. Bugün bile aynı çalışma temposunu sürdürmektedir.

Harold Eugene Edgerton, 6 Nisan 1903´te Nebraska eyaletine bağlı Fremont´ta doğdu. Babası onu avukat yapmak istiyordu;  fakat, Edgerton bir yandan Nebraska Üniversitesine devam ederken diğer yandan Schenectady´deki General Electric şirketinde elektrikçi olarak çalışmaya başladı. Daha sonra, eğitimini Massachusetts Teknoloji Enstitüsü´nde tamamladı.  Bugün de oradadır.

harold eugene edgerton3 award ac2.jpg

Edgerton, aynı zamanda enerjik bir müteşebbistir. Kurduğu EG ve G (Edgerton, Germeshausen ve Grier) şirketi buna bir örnektir. Edgerton, yeni buluşunu, yani stroboskopu bir ticari ürün olarak satışa çıkarmak üzere General Electric´e müracaat etmişti. Olanlan şöyle anlatıyor: "Bunu satmalarını söylediğim zaman, bir pazar araştırması yaptılar ve olsa olsa 50 kadannı satabileceklerini, onun için satışına değmeyeceğini söylediler". Bunun üzerine Edgerton, eski bir öğrenci olan Kenneth Germeshausen´in yardımıyla buluşunu kendi başına geliştirmeye karar verdi.

Germeshausen bu konuda: "Başlangıçta başanlı olamadık Onun İçin bir stroboskop fotografi-danışma bürosu kurduk İş adamlarına daha iyi tenis raketleri yapmaktan tutun da, dikiş makineleri üretimine kadar çeşitli endüstri meselelerinde yardımcı oluyorduk. Bu işten kimin yararlandığına değil, aldığımız ücrete bakıyor ve kazancımızı paylaşıyorduk. Yeten kadar iş sağlayınca, aramıza Herbert Grier´i de aldık" diyor. Bugün şirketin dünyadaki 47 şubesinde 23.000 kişi çalışmaktadır.

harold eugene edgerton4 michelson award 3a4.jpg

Edgerton, yaşına ve yedi yıl önce geçirmiş olduğu ciddi bir rahatsızlığa rağmen, enerjisinden hiçbir şey kaybetmemiştir. "Buraya öğrenmek için geldim ve hâlâ öğreniyorum" diyor. Bazı projelerin başarısızlığı onu yıldırmıyor. Bilimsel buluşlar hakkındaki düşüncesi şöyle: "Bunlar çok büyük yardımlarla gerçekleşebilir. Bazen suçluluk duygusuna kapılırım, insanlar, benim bütün günümü durmadan bir şeyler icat etmekle geçirdiğimi sanıyor. Yüksek hızla fotoğraf çekimi konusundaki çalışmalarıma ara vermeden devam etmeliyim.  Bu konuda daha yapılacak çok şey var".

National Geographic´den kısaltarak cev.: Dr.Ergin KORUR

Kaynak : BitlimTeknik
Siyah beyaz Resimler: http://photos.aip.org

cell phone snooping software go free spy software
my wife cheated on me with my father click women who like to cheat

Etiketler : Harold, E.edgerton
Yazan : mania  |
4 Mar 2011 Cum   
|  5.186 defa Okundu.
BU KONUDA HİÇ YORUM BULUNMUYOR...
Yorum Yaz
isim soyisim
Email
Anonim olarak mesaj yazıyorsunuz, Üye iseniz giriş yapınız.