Loading...
BilimAdamları Arşivi


 Forum

Hans Christian Ørsted

Hans Christian Oersted, (d. 14 Ağustos 1777 – ö. 9 Mart 1851). Danimarkalı profesör, fizikçi ve kimyagerdir.

   Hans Christian Orsted01 A829A

O, Darwin ve Newton kadar popüler değildi, fakat, bugün kullandığımız birçok ileri teknoloji aygıtının geliştirilmesine öncülük etti. Elektromanyetizma olarak bilinen kavramı, elektrik ile manyetizma arasındaki ilişkiyi bulmasıyla ün kazanmıştır.

 

Hans Christian Orsted4 young gencØrsted Rudkøbing´de doğdu.  Bir eczacı olan babası ile çalışırken genç yaşta bilime olan ilgisini keşfetti.  Kardeşi anders ile birlikte kopenhag universitesi giriş sınavlarına evde kendi başlarına çalıştılar.  Daha sonra her iki kardeşte bu universitede büyük bir akademik başarı elde ettiler.

1796 da fzik ve estetil alanlarındaki yayınlarından dolayı onurlandırıldı. 1799 yılında kant  çalışmasına dayalı "The Architectonicks of Natural Metaphysics" başlıklı teziyle doktorasını kazandı.  1801 yılında avrupada 3 yıl serbest doaşabilme imkanı sunan bir seyahat bursu kazandı.

Almanya´da elektriğin ve manyetizmanın aralarında bir bağlantı olduğuna inanan Johann Wilhelm Ritte ile tanıştı. Orsted´in yaptığı görüşmeler ORsted´i fizik bilimininiçine çekti.

1806 yılında Kopenhag Üniversitesi´nde profesör oldu ve elektrik akımı ve akustik  alanlarında çalışmalarına devam etti.   Üniversitesi Onun öncülüğünde  kapsamlı bir fizik ve kimya programı geliştirdi ve  ve  yeni laboratuar kurdu.

Orsted Immanuel Kant´ın düşüncelerinden etkilenmiştir.

 Hans Christian Orsted2 resimHans Christian Orsted5 A43F1

Ayrı kuvvetler olarak bilinen elektrik ve manyetizma, aslında binlerce yıldır birbiriyle ilişki içerisindeydi. Örneğin, Antik Yunanlılar, kullandıkları mıknatıs taşı olarak bilinen manyetik kayalar ile “Elektra” dedikleri kehribarı (amber) birbirlerine sürttüklerinde statik elektrik oluşturduğunu ve bunun da buğday samanini çektiğini fark ettiler.

Fakat elektrik ve manyetiklerin bağlantısını Hans Christian Ørsted’in buluşuna kadar hiç kimse bilimsel olarak belgelememişti. Ørsted´in gözlemleri, elektromanyetik tümevarımın keşfine zemin hazırladı; öyle ki bugün, değişen manyetik alanın bir elektrik akımı ve aynı zamanda tersine bir elektrik akım oluşturduğu bilinmektedir.

Hans C.OrstedExperiment Large coil And Compass Hans Christian Orsted8 work

Hans Christian Ørsted, 1819’da, bir derste Volta piliyle deney yaparken elektrik devresinin açılma ve kapanması ile yakında bulunan pusulanın iğnesinin saptığını görerek araştırmasını bu yönde geliştirdi. Bir mıknatısın yanındaki telin içinden akım geçirildiğinde mıknatısın teli hareket ettirdiğini gözlemledi. Böylece elektrik ile manyetizma arasındaki ilişki kanıtlanmış oldu.

Bir telin içinden akım geçirildiğinde elektrik akımının telin çevresinde bir manyetik alan oluşturduğu anlaşıldı. Oersted´in yaptığı deneylerin sonuçlarının 1820 yılında yayınlanması, bilim dünyasında büyük yankılar yarattı.

Hans Christian Ørsted 1851 yılında öldü ve Danimarka’daki “Assistence Cemetery”ye gömüldü. 1936 yılındaki Danimarka 100 kronları üzerinde Ørsted in resmi bulunmaktadır. Bugün Kopenhag Üniversitesi’ndeki Kimya ve Matematiksel Bilimleri Bölümleri The H.C. Ørsted Institute olarak anılmaktadır.

Hans Christian Orsted3 on money 36492

Günümüzde Ørsted’in izleri, sağlık taraması için kullanılan son teknoloji cihazlarından otomobillerde kullanılan teorik görünmez aygıtlara kadar görülebilmektedir. Örneğin, bir MRI makinesi yüksek seviyede manyetik alan içerir ve bunu oluşturabilmek için gereken şey, elektrik çekebileceğiniz bir kablodur.

Ørsted aynı zamanda bir yazar ve şairdi.  ölümünden önce yazdığı Luftskibet ("The Airship") adlı şiir serisi fizikçi ve illisyonistlere ilham kaynağı olmuştur.  Orsted makalelerini "The Soul of Nature"  adlı kitapta  yayınladı. Kitapta Ørsted’in hayat felsefesini ve birçok konularda görüşlerini içermektedir.

kaynaklar :

en.vikipedi.org

fizikhakkinda.com

indigodergisi.com

new york abortion clinic website-knowledge.com quotes on abortion

Etiketler : Hans, Christian, Ørsted, Orsted, Oersted, Elektromanyetizma, Manyetizma, Pusula, Akım, elektrik
Yazan : mania  |
17 Şub 2011 Prş   
|  6.975 defa Okundu.
BU KONUDA HİÇ YORUM BULUNMUYOR...
Yorum Yaz
isim soyisim
Email
Anonim olarak mesaj yazıyorsunuz, Üye iseniz giriş yapınız.