Loading...
BilimAdamları Arşivi


 Forum

Gevrekzâde Hasan Efendi

Karanlık Çağ olarak tabir edilen Orta Çağın sonlarından itibaren Batılı bilim adamları, Doğu bilim tarihinin hemen hemen bütün klâsik eserlerini, başta Latince ve ibranice olmak üzere kendi dillerine çevirip, üzerlerinde yeni araştırmalar yaparak bir bilim tarihi meydana getirirken. Doğu dünyası XIV yüzyıldan itibaren kendi bilim mirasından maalesef mahrum kaldı.

Bu sebeple de son ikiyüz yıldır sürekli olarak Batı´nın siyasî ve ekonomik istilasına uğradı. Oryantalistlerin ve onları takıp eden yazarların konuya sübjektif bakmaları sonucu, Doğu bilim adamlarının ortaya koydukları bilimsel teori ve buluşların birçoğunun, bugünkü modern bilimin temeli olduğu, birçoğunun da günümüzde hâlâ geçerliliğini koruduğu unutuldu.

Özellikle ilk önceleri Anadolu´da, daha sonra büyüyüp gelişerek üç kıtada, köklü bir uygarlık kurmuş olan atalarımız, sadece savaşmasını bilen, dolayısıyla kültür ve bilimin kıymetini anlamayan bir millet olarak tanıtıldı. Bu tür yanlış tanıtım ve yanlış bilgilendirmeler, her çağda ve az çok her millette görülebileceğinden, burada üzerinde uzun uzun durmaya gerek yok; ancak, bunların tekrarlanmaması için objektif ve mükemmel bir bilim tarihinin yazılması gerekiyor.  Bu da başta Millî Kütüphane olmak üzere, diğer kütüphanelerde henüz elyazması halde bulunan sayısız eserden, hiç olmazsa önemli bilim adamlarımızın orijinal nitelikli eserlerinin dikkatle incelenip, gün ışığına çıkarılmasıyla mümkün olur kı, her ay bu köşede ele aldığımız önemli bilim adamlarımızdan birinin hayatı, çalışmaları ve eserleri hakkında kısa da olsa bilgi verişimiz, araştırmacılarımızın yukarda belirttiğimiz anlamda bir bilim tarihinin yazılabilmesi için ön bir çalışmaya başlamalarını, gençlerimizi bu konudaki çalışmalara özendirip, kendilerine güven duygusunu sağlamayı amaçlamaktadır.

Böyle bir ön çalışmada, orijinal nitelikli eserleriyle dikkatleri çeken ve bu sayıda konu ettiğimiz Gevrekzâde Hasan Efendi de, öncelikle incelenip gün ışığına çıkarılması gereken önemli bilim adamlarımızdan biridir.

HAYATI

18. yüzyıl sonları ile 19. yüzyılın ilk başlarında yaşayan bu ünlü tıp bilgininin doğum tarihi bilinmiyor. Babası, tabip bilginlerden İstanbullu Abdullah Efendi´dir.

Öğrenim yaşına geldiğinde, çağının geleneğine uyarak, önce medresede dinî bilgilerini tamamladı, ardından, ibn-ı Sina´nın "Kanun" adlı eserinin mütercimi Mustafa Efendi ile damadı ismail Efendi ve yine dönemin ünlü hekimlerinden Müneccımbaşızâde Mehmet Emin Efendı´den tıp bilminı öğrendi.

Öğrenimini tamamladıktan sonra. Süleymanıye Medresesi´nde tıp müderrisliğinde bulundu. 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı´nda ordu başhekimliğine atandı 1786 tarihinde Padişah´ın Başhekimi ünvanına lâyık görüldü. 1801 ´de İstanbul´da vefaf ederek, Eyüp´te Şerifzâde Mehmet Molla´nın kabrinin civarına defnedildi.

BİLİME HİZMETLERİ

Doğu kültürü ve dilbilim konularında da derin bir bilgiye sahip olan Gevrekzâde, akciğer ve bilhassa cüzzam(lepra) hastalıkları hakkında verdiği bilgilerle tıp bilmine oldukça önemli katkılarda bulundu.

Tıp konusunda yazdığı "Düstûrü´l-Amel fî Tedbiri´s-Sıhhat vel-ilel", "ed-Dürretü´l-Mensuriyye fî Tercemeti´lMensuriyye" adlı eserlerinin yanında, yine bu konuda yazdığı "Netıcetü´l Fikriyye fî Tedbiri´l-Veladeti´lBikriyye" adlı, gebelik, çocuk hastalıkları ve çocuk bakımından söz eden kitabı, çocuk ve kadın hastalıkları konusunda Türkçe yazılmış önemli bir kitaptır.

Bunlardan başka isimleri tespit edilen ve kütüphane raflarında okuyucusunu bekleyen diğer önemli eserleri ise şunlardır:

"MüneccetüTTaun ve´l-Veba" (Musevî doktor IIyas Abram´dan çeviri) "Nikris Risalesi". "Sırru´lEsrar"(Aristo´dan çeviri), "Mürşıdu l-Etibba fîTerceme-ı lspagerya"(Doktor Perakliyos´tan çeviri). "Menâkıb-ı Mevlânâ". "Terceme-ı Rısale-ı Ledünniye-ı Gazali".

Kaynak: BilimTeknik - Abdulhakim KOÇİN

married men who cheat with men go how married men cheat

Etiketler : Gevrekzqde, Hasan, Efendi
Yazan : mania  |
15 Şub 2011 Sal   
|  4.401 defa Okundu.
BU KONUDA HİÇ YORUM BULUNMUYOR...
Yorum Yaz
isim soyisim
Email
Anonim olarak mesaj yazıyorsunuz, Üye iseniz giriş yapınız.