Loading...
 Ana Sayfa > BilimAdamları Arşivi > > Ömer Hayyam
BilimAdamları Arşivi

Bu ana kategorideki konular :
   Fergani
   El-Kindi
   Pisagor
   Minkowski
   Maclaurin
   Leibniz
   Leonhard Euler
   D´Lambert
   De L´Hospital
   Ali Kuşcu
   Gelenbevi İsmail Efendi
   Kerim Erim
   Salih Zeki
   Vidinli Tevfik Paşa
   Uluğ Bey
   Ömer Hayyam
   Boole (1815 - 1864)
   Euclid
   Laplace
   Alan Turing
   Peter Higgs
   Samuel Morse
   Feza Gürsey
   Wilhelm Eduard Weber
   Joseph Henry
   Gustav Robert Kirchoff
   Leonardo Da Vinci
   Kadızâde Rûmi
   Evangelista Torricelli
   Batlamyus
   Johann Gregor Mendel
   El Biruni
   Descartes
   Alfred Nobel
   Wright Kardeşler
   Ferdinand Magellan
   Henri Becquerel
   Christiaan Huygens
   John Dalton
   Georg Friedrich Bernhard Riemann
   Jean Baptiste Joseph Fourier
   Francis BACON
   Heinrich Rudolf Hertz
   ibni Sina (lokman hekim)
   Roger Penrose
   Paul Dirac
   Bernoulliler
   Gottfried Wilhelm Leibniz
   Edmond Halley
   FIBONACCI
   Schrödinger
   De BROGLIE
   Erzurumlu ibrahim hakkı
   James Watt
   Sir Joseph John Thomson
   James Prescott Joule
   George Simon Ohm
   Anders Celsius
   Konrad Lorenz
   Robert Boyle
   A. L. Lavoisier
   Louis Pasteur
   Werner Karl Heisenberg
   Wolfgang Pauli
   Lord (John William Strutt) Rayleigh
   Wilhelm Conrad Röntgen
   Andrei Sakharov
   Erwin Schrödinger
   Alan Mathison Turing
   Albert Abraham Michelson
   Ernest Orlando Lawrence
   Paracelsus
   Carl Friedrich Gauss
   Andre Marie Ampere
   Nicolas Copernicus
   Johannes Kepler
   Ernest Rutherford
   Thomas Alva Edison
   Marie Curie
   Galileo Galilei
   Michael Faraday
   John Von Neumann
   Richard Philip Feynman
   Alexander Graham Bell
   Stephen Hawking
   Nikola Tesla
   Max Planck
   Niels Bohr
   Archimedes
   Aristotales
   Blaise Pascal
   Thales
   Celsus
   Isaac Newton
   J. C. Maxwell
   Albert Einstein

96 adet konu Başlığı.
 Forum
Ömer Hayyam
mania  | 30 Nisan 2010 Cuma 04:16   |  167 defa Okundu.


Ömer Hayyam (1044 - 1123)

 

Ömer Hayyam, Selçuklu döneminde yetişen ünlü şair ve bilgindir. 1044 yılında Nişabur´da doğdu. Düzenli bir öğrenim gördü. Mantık, felsefe, matematik ve astronomi konularında çalıştı. Horasan´ın büyük şehirlerinden Belh, Buhara ve Merv´i gezdi. Bir aralık Bağdat´a gitti. Büyük Selçuklu sultanı Melikşah´tan çok yakınlık gördü. Saraylarda toplantılarda bulundu. Çeşitli bilimlerde çok sayıda değişik eserler verdi. Rubaileriyle ün kazandı. Rubai türünün kurucusu sayılır. İki yüz kadar olan rubailerinde açık, akıcı, yumuşak ve anlaşılır bir dili vardır. Akılcı bir bilgindi. Aynı zamanda çağının en iyi bir matematikçisiydi. Rubaileri ve diğer eserleri batı dillerine çevrilmiştir. Çok güzel olan matematik çalışmaları ve buluşları da vardır. 1123 yılında ölmüştür.

Ömer Hayyam

Matematikteki dokuz işaretin kullanılması Hint´lilere aittir. Daha sonra, boş olan yokluğu işaretlemek için, örneğin, iki elmanın ikisini de yedim, geriye kaç elma kaldı probleminin çözümü o kadar kolay olmamış ve sıfır rakamı çok sonraları yine "O" biçiminde Hint´liler tarafından bulunmuştur. O zamanda sıfır için boşluğu veya hiç bir şey kalmadı anlamına gelen içi boş bir yuvar kullanmışlardır.


751 yıllarında, Türk´ler, Çin´li savaş tutsaklarını Semerkant´a yerleştirirler. Tutsaklar, kendi sanatlarını ve becerilerini gösterip para kazanarak, bu para karşılığı özgür olmaları fırsatı verildiğinden, usta olan bu tutsaklar; kağıt üretimini ve kağıt sanayisini Semerkant´ta kurarlar. Kağıt, buradan Bağdat´a gelir. Daha sonra, Mısır, Endülüs ve İspanya yoluyla Avrupa´ya yayılır. Kağıdın önemini anlayan Halife El Mansur (754 -775) yıllarında, Bağdat´ta yoğun üretime geçerek, Mısır´dan satın alınan papirüse ödenen paradan ülkesini kurtarır. El Mansur´un oğlu Harun Reşit zamanında, vezir Yahya İbni Fadıl, 794 yılında Bağdat´ta ilk kağıt fabrikasını kurar.


400 yıllarında bu 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 ve 9 rakamlarıyla işlem yapma Hint yazılarında görülmeğe başlandı. Bunun başlamasını ve gelişimini de kesin olarak bilemiyoruz. Orta Asya´daki Türkler ve Çin yoluyla bu kavramların Hindistan´a geçtiği sanılıyor.


598 yılında doğan büyük astronom Brahmagupta, 33 yaşında yazdığı büyük astronomi eseri, "Siddhanta" da bu on rakamla birlikte hesap yapma kuralını da açıklamıştır. 773 yılında, Hint´li astronom Kankak, Halife El Mansur´un Bağdat´taki sarayına gelir. Hazırladığı bir kitabı El Mansur´a sunar. Mansur bu kitabı hemen Arapça´ya çevirttirir. Bu esere, Halife El Memun´un zamanına kadar uyarlar. Halifeler tarafından desteklenen ve yardım gören bu ilim oldukça ilerler. Mısır, Endülüs ve İspanya yoluyla Avrupa´ya 706 yılında Halife I.Velit tarafından taşındı. El Harizmi, Hint´lilerin bu hesabını, bankerlere, tüccarlara, ölçme memurlarına ve saray çevresine öğretti. Bu amaçla bir ders kitabı yazdı. Kuranı Kerim´deki miras hukukundaki dağılımların nasıl yapılacağını ve kölelerin serbest bırakılmalarındaki karışık hesapların nasıl yapılacağını örneklerle anlattı. Bu devirde, alimleri ve ilim adamlarını koruyan Halife El Memun, El Harizmi´yi çok korudu. Harizmi, ortaçağda Latince´ye çevrilen "El Cebr el Mukabele" adlı kitabını bu sıralarda yazdı. İşte bu El Cebr, bugünkü yabancı dildeki algebra ve bizdeki cebir sözcüğünü ve bu cebir ilmini doğurdu. Hint´lilerin bu matematiğini açıklayan Harizmi´nin kitabında, Hint´li hesabı, sayı yazısı, toplama, çıkarma, ikiye bölme, bir sayının iki katını bulma, çoğaltma ve bölmenin kesir hesabını öğretti.


          Harizmi´nin Hint rakamlarıyla yazdığı hesap kitabının Latince´ye çevirilerinin ilk kopyaları, Alman bölgelerinde 12. yüzyılda görülmüştür. Viyana Saray Kütüphanesinde bulunan ve en eski el yazma kopyası 1143 tarihlidir. Salen Manastırında bulunan "Sevgili Algorizmi" nin ikinci kopyası, bugün Heidelberg´de saklanmaktadır. Bu "Algorizm" öyküsü ve incelenmesi de uzundur. Kökeni Hint´lilere kadar gider. Sonuçta, bu sözcük algoritma olmuştur.

 

Kaynak : http://www.angelfire.com/planet/matematikce/index.htm

Bu sayfanın linki:
Ömer Hayyam

YORUM YAZ  
BU KONUDA HİÇ YORUM BULUNMUYOR...
Su an 14 kisi Online.